Een vaardigheid is niet hetzelfde als kennis
Een vaardigheid is niet hetzelfde als kennis
Je volgt een lezing over actief luisteren. Je kunt uitleggen waarom je anderen niet in de rede moet vallen. Maar tijdens het eerstvolgende overleg begin je al na de eerste zin van een collega je eigen standpunt te verdedigen. Je hebt de kennis, maar die betrouwbaar toepassen is nog geen vaardigheid. Het verschil blijkt pas in een situatie waarin je iets moet doen, beslissen of zeggen, vaak ook onder druk.
Beschrijf een praktische vaardigheid aan de hand van waarneembaar gedrag. Probeer in plaats van ‘ik wil beter communiceren’ eens: ‘Ik luister de vraag helemaal uit, vat die kort samen en geef dan pas antwoord.’ Zo’n beschrijving kun je oefenen en beoordelen. Als je een te algemeen doel kiest, weet je niet precies wat je moet trainen of hoe je verbetering kunt herkennen. Bovendien kan een vaardigheid in de ene situatie sterk zijn en in een andere nog onzeker.
Maak bij vaardigheden onderscheid tussen drie niveaus: ik begrijp de aanpak, ik kan die uitvoeren tijdens een oefening in alle rust en ik pas die ook toe in een echte situatie. Voor dat laatste niveau kan oefenen met afleiding, tijdsdruk of een onverwacht bezwaar nodig zijn. Bouw de moeilijkheid wel geleidelijk op. Als je meteen de moeilijkste situatie kiest, zegt het resultaat misschien meer over stress dan over de vaardigheid zelf.
Kies één stukje kennis dat je al goed beheerst, maar niet consequent toepast. Schrijf een zin die begint met: ‘Ik toon deze vaardigheid wanneer…’ Bedenk daarna een echte situatie waarin je dit kunt uitproberen. Leren begint in een vaardigheid te veranderen wanneer het zichtbaar wordt in concreet gedrag.