Eigen motivatie onderscheiden van verwachtingen van anderen

Eigen motivatie onderscheiden van verwachtingen van anderen

Misschien denkt u dat u creatief werk zou moeten doen, vaker zou moeten reizen, leiding zou moeten geven of eindelijk aan een eigen project zou moeten beginnen. Maar als u een vrije avond of weekend hebt, trekt die activiteit u niet vanzelf aan. In plaats van enthousiasme voelt u vooral een verplichting. Dat betekent niet meteen dat u lui bent of discipline mist. Misschien hebt u een idee overgenomen dat er van buitenaf goed uitziet, maar u niet echt motiveert.

Eigen interesses onderscheiden van verwachtingen van anderen is niet eenvoudig. Familie, school, uw werkomgeving en mensen die u bewondert, beïnvloeden u. Ook ideeën over wat succesvol of waardevol lijkt, spelen mee. Autonomie betekent niet dat u de mening van anderen negeert, maar dat u weet welke keuzes echt van u zijn.

Wat u bewondert, is niet per se wat u zelf wilt doen

Een veelvoorkomende verwarring is het verschil tussen bewondering en eigen interesse. Misschien bewondert u iemand die veel reist, boeken schrijft of een bedrijf leidt. U spreekt diens vrijheid, erkenning of resultaat aan. Dat betekent nog niet dat het dagelijkse werk dat daarvoor nodig is ook bij u past.

Haal bij elke aantrekkelijke richting daarom het beeld van het resultaat en de activiteit zelf uit elkaar. Spreekt het idee van een eigen boek u aan? Vraag uzelf dan af of u ook graag regelmatig schrijft, teksten herschrijft en lange tijd met woorden bezig bent. En als ondernemen u trekt: interesseren onzekerheid, verkoop, administratie en dagelijkse beslissingen u dan ook?

Wat u aanspreektWat u kunt nagaan
Het resultaat of de statusOf u ook plezier hebt in het gewone proces dat ernaartoe leidt
De levensstijl van iemand andersWelk concreet onderdeel van diens leven u aanspreekt
Het idee dat u iets ‘zou moeten’ doenWaar die verwachting vandaan komt
Enthousiasme wanneer u over een onderwerp praatOf u er ook op terugkomt zonder publiek of complimenten

Het belangrijkste verschil: Bewondering kan gericht zijn op een resultaat, erkenning of levensstijl. Eigen motivatie blijkt vaker uit de vraag of ook de activiteit zelf u aanspreekt.

Let op wat u doet zonder uzelf ertoe te hoeven zetten

Niet alles wat belangrijk is, voelt prettig. En zelfs sterke interesse betekent niet dat u er elke dag zin in hebt. Toch kunt u letten op terugkerende patronen: waar keert u naar terug als u wat ruimte hebt en niemand meekijkt?

Dat hoeft niet alleen om hobby’s te gaan. Het kan ook blijken uit de manier waarop u problemen aanpakt. De een brengt graag orde in chaos, de ander legt complexe zaken graag uit. Weer iemand anders zoekt informatie, maakt dingen, repareert ze of brengt mensen met elkaar in contact. Zulke activiteiten kunnen op verschillende plekken in het leven terugkomen.

Schrijf een week lang situaties op waarin u ergens aan begon zonder sterke druk van buitenaf. Noteer per situatie:

  • Wat u deed: de concrete activiteit, niet alleen het algemene onderwerp.
  • Waarom u begon: nieuwsgierigheid, een resultaat willen bereiken, iemand helpen, een verplichting of erkenning.
  • Wat u bezig hield: het proces zelf, de uitdaging, contact met anderen of het afronden van de taak.
  • Hoe u zich achteraf voelde: tevreden, uitgeput, neutraal of met zin om verder te gaan.

Eén avond bewijst niets. Het gaat om patronen die in verschillende situaties terugkomen.

Vraag uzelf af waar ‘ik zou moeten’ vandaan komt

De woorden ‘ik zou moeten’ zijn een nuttig signaal om even stil te staan. Soms benoemen ze een echte verplichting. Soms gaan er verwachtingen achter schuil die u hebt overgenomen en die misschien niet meer bij u passen.

Als u denkt ‘ik zou ambitieuzer moeten zijn’, ‘ik zou meer moeten reizen’ of ‘ik zou creatiever werk moeten doen’, onderzoek die gedachte dan met deze vragen:

  1. Wie zou tevreden zijn als ik dit deed?
  2. Waar ben ik bang voor als ik het niet doe?
  3. Wat spreekt mij persoonlijk aan deze mogelijkheid aan?
  4. Zou ik dit ook willen als niemand ervan wist?
  5. Welke kleinere versie van deze keuze kan ik uitproberen?

Deze vragen zijn geen aansporing om familie, werk of maatschappelijke verplichtingen af te wijzen. Ze helpen u alleen onderscheid te maken tussen verplichtingen die u bewust hebt aanvaard en een richting die u uit gewoonte blijft volgen.

Praktische tip: Valt bij een belangrijke keuze vaak de formulering ‘ik zou moeten’? Maak er dan van: ‘Ik kies hiervoor omdat
’ Kunt u geen eigen reden aanvullen, dan is het de moeite waard de keuze verder te onderzoeken.

Een leven zonder beperkingen is alleen een eerste stap

De vraag wat u met onbeperkte tijd en middelen zou doen, kan interessante voorkeuren naar boven halen. U hoeft het antwoord alleen niet letterlijk te nemen. De meeste mensen hebben verplichtingen, financiële grenzen, relaties en andere beperkingen.

Het is nuttiger om te onderzoeken wat er achter uw antwoord zit. Misschien spreekt bij reizen vooral het nieuwe en het ontdekken u aan. Bij iets maken kan het gaan om zelfexpressie. Als u mensen wilt helpen, bent u misschien vooral op zoek naar contact en een zichtbaar verschil. En als u wilt studeren, kan nieuwsgierigheid of de behoefte om iets grondig te begrijpen de drijfveer zijn.

Zo kunt u een groot idee vertalen naar kleine mogelijkheden die u in het dagelijks leven kunt uitproberen. U hoeft uw beroep niet te veranderen om te ontdekken of mentorschap, onderzoek, creatief werk of mensen organiseren bij u past.

Onderzoek uw autonomie met kleine experimenten

Als u uw eigen motivatie probeert te vinden, is het verleidelijk te wachten tot u helemaal zeker bent. Die zekerheid komt echter vaak pas door ervaring. Een kleine test bedenken is daarom praktischer dan meteen een grote beslissing nemen.

Spreekt een bepaalde richting u aan? Probeer dan een realistische, beperkte versie ervan:

  • Iets maken: rond in plaats van alleen aan een creatieve loopbaan te denken één klein project af.
  • Anderen helpen: probeer regelmatig iemand te begeleiden of neem een concrete vrijwilligers taak op u.
  • Ontdekken: plan een project waarin u iets heel nieuws leert.
  • Uitdagingen oplossen: neem een taak aan met een duidelijk probleem en verantwoordelijkheid voor het resultaat.
  • Leren: kies een onderwerp en werk daar een paar weken systematisch aan.

Vraag uzelf na afloop niet alleen af of het gelukt is. Let er ook op of de activiteit u bleef interesseren nadat de eerste nieuwigheid verdween en of u er meer tijd aan zou willen besteden.

Maak onderscheid tussen energie uit de activiteit en uit waardering

Sommige activiteiten zijn vooral aantrekkelijk wanneer u snel positieve feedback krijgt. Dat is op zichzelf geen probleem. Waardering kan prettig en motiverend zijn. Maar als uw interesse verdwijnt zodra de complimenten uitblijven, kan het nuttig zijn te onderzoeken wat u precies aantrok in de activiteit.

Stel u voor dat het resultaat niet openbaar wordt, niemand het waardeert en het u geen status oplevert. Zou u de activiteit dan nog in enige mate willen doen?

Is het antwoord ja, dan zit er waarschijnlijk ook een interne bron van motivatie in. Is het antwoord nee, dan spreekt het sociale resultaat u misschien meer aan dan de activiteit zelf. Geen van beide antwoorden is moreel beter. Het belangrijkste is dat u weet waarop uw keuze is gebaseerd.

Veelgemaakte fout: Denken dat ‘echte passie’ helemaal geen waardering of beloning nodig heeft. Menselijke motivatie is vaak gemengd. Het gaat erom dat u die begrijpt, niet dat u een volkomen zuiver motief vindt.

Kijk voorzichtig terug naar oude interesses

Wat u als kind fascineerde, kan een interessant aanknopingspunt zijn, maar is geen definitief levensplan. Interesses veranderen. Sommige activiteiten uit uw kindertijd waren bovendien gewoon beschikbaar of pasten bij die leeftijd.

Vraag dus niet alleen: ‘Wat wilde ik vroeger worden?’ Onderzoek liever concrete patronen. Verzint u graag verhalen, haalt u dingen uit elkaar, organiseert u spelletjes, legt u regels uit, verzamelt u informatie of zorgt u graag voor anderen?

Kijk daarna of een vergelijkbare manier van bezig zijn ook nu terugkomt. Is dat zo, dan kan het om een stabielere voorkeur gaan. Zo niet, dan hoeft u een oude interesse niet opnieuw op te pakken alleen omdat dat authentiek of nostalgisch voelt.

Maak van één voorkeur niet uw hele identiteit

U kunt meerdere bronnen van motivatie tegelijk hebben. Misschien houdt u van creatief werk én van stabiliteit, helpt u graag mensen én werkt u graag zelfstandig, of combineert u leren met praktische oplossingen. U hoeft geen enkel etiket te vinden dat uw hele leven verklaart.

Een te vaste identiteit kan u zelfs beperken. Als u zegt ‘ik ben een creatief persoon’, kunt u activiteiten gaan afwijzen die te analytisch lijken. En als u uzelf omschrijft als iemand die ‘vrijheid nodig heeft’, kunt u over het hoofd zien dat duidelijke structuur u in sommige situaties juist goed bevalt.

Het is praktischer om over voorkeuren te praten: ‘In deze fase wil ik meer ruimte om dingen te maken’ of ‘In mijn werk wil ik vaker zelfstandig beslissingen nemen’. Zulke formuleringen laten ruimte voor verandering.

Wanneer uw eigen wensen botsen met verplichtingen

Autonomie betekent niet dat elke innerlijke wens automatisch voorgaat op uw verplichtingen. Misschien wilt u ander werk, maar hebt u ook een stabiel inkomen nodig. Of u wilt meer tijd om iets te maken, terwijl u daarnaast verantwoordelijkheden voor uw gezin hebt.

In zulke situaties helpt het om twee vragen uit elkaar te houden:

  • Wat wil ik echt? Beantwoord dit zonder meteen te beoordelen of het haalbaar is.
  • Welke vorm past binnen mijn omstandigheden? Daarbij tellen geld, tijd, relaties en risico’s mee.

Zo voorkomt u twee uitersten. U hoeft uw wens niet meteen als onrealistisch weg te zetten, maar hoeft er ook geen opdracht tot een radicale verandering van te maken.

Bepaal uw eigen criteria voor succes

Weet u niet zeker of u uw eigen richting volgt of aan verwachtingen probeert te voldoen? Schrijf dan drie tot vijf persoonlijke criteria op voor een goed leven of goed werk. Kies geen abstracte slogans, maar omstandigheden die u kunt herkennen.

Bijvoorbeeld:

  • ik kan zelf bepalen hoe ik mijn werk aanpak;
  • een deel van mijn tijd besteed ik aan problemen die mij interesseren;
  • ik begrijp wat mijn werk betekent en waarom het ertoe doet;
  • ik heb genoeg stabiliteit om mijn verplichtingen na te komen;
  • ik houd energie over voor belangrijke dingen buiten mijn werk.

Vervolgens kunt u concrete mogelijkheden aan die criteria toetsen. Zo verschuift de vraag van ‘Wat zou een succesvol persoon moeten willen?’ naar ‘Wat werkt voor mij in deze fase van mijn leven?’

Beslisregel: Een eigen keuze is niet een keuze waarbij u iedereen om u heen negeert. Het is een keuze waarvan u uw redenen kunt benoemen en waarbij u ook bewust rekening houdt met echte verplichtingen.

Doe deze korte check voordat u iets groots verandert

Als u een nieuwe richting overweegt, hoeft u niet precies te weten wat u ‘drijft’. Het is genoeg om een paar praktische punten na te gaan:

  1. Spreekt de activiteit zelf mij aan, of vooral het beeld van het resultaat?
  2. Kom ik uit eigen beweging op deze interesse terug?
  3. Welke verwachtingen van anderen spelen mee in mijn beslissing?
  4. Heb ik zelf een reden waarom deze richting belangrijk voor mij is?
  5. Kan ik de richting op kleine, omkeerbare schaal uitproberen?
  6. Met welke verplichtingen moet ik rekening houden als ik ermee doorga?

Deze aanpak hoeft geen levenslange passie aan het licht te brengen. Ze kan wel iets praktischers opleveren: een duidelijker beeld van welke activiteiten en omstandigheden u bewust in uw leven wilt houden en welke u vooral hebt gekozen omdat anderen dat van u verwachtten.

Hoe uit dit onderwerp zich bij u? Kies de antwoorden die u het beste beschrijven:

Stel je voor dat je onbeperkte middelen en tijd hebt. Waar zou je elke dag mee bezig zijn, gewoon voor de lol?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als u een metafoor voor uw leven zou moeten kiezen, welke zou dat dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Stel je voor dat je op een kruispunt staat. Welke richting trekt je het meest aan?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Welke soort uitdagingen motiveert u het meest?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je een nieuw beroep voor jezelf zou kunnen bedenken, wat zou je dan doen?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Stel je voor dat je een kamer vol mensen binnenkomt. Hoe voel je je daar?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je terugkijkt op je kindertijd, wat fascineerde je het meest?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als u uw ideale dag symbolisch zou moeten beschrijven, wat zou dat dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je één nieuwe vaardigheid van de ene op de andere dag zou kunnen beheersen, wat zou dat dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Welke gevoelens roept de gedachte aan de toekomst bij je op?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Ontdek wat je echt drijft en stem je leven af op je passies.

Ontvang een evaluatie van uw antwoorden

Vul uw e-mailadres in om een account aan te maken en de test eraan te koppelen. Nadat u alle 10 antwoorden hebt verzonden, tonen we uw evaluatie op de pagina en sturen we u een link per e-mail.

Mogelijk interessant voor u