Na een mislukking opnieuw proberen of een andere koers kiezen

Na een mislukking opnieuw proberen of een andere koers kiezen

Een project is mislukt, een examen ging niet goed of een doel waar u veel tijd in hebt gestoken is buiten bereik gebleven. Na de eerste teleurstelling volgt een praktische vraag: probeert u het opnieuw, kiest u een andere aanpak of besluit u dat verdergaan geen zin meer heeft?

Dat moment is vaak lastiger dan het analyseren van de fout zelf. Volhouden kan tot een beter resultaat leiden, maar niet elke nieuwe poging is verstandig. Soms ontstaat succes door het opnieuw te proberen, soms door op tijd van koers te veranderen. Een beslissing vraagt daarom om meer dan de aansporing ‘geef niet op’.

Scheid eerst de teleurstelling van de beslissing

Direct na een mislukking kunt u weinig zin hebben om door te gaan, of juist overdreven vastbesloten zijn. De een wil alles meteen opgeven; de ander begint direct aan een nieuwe poging om te bewijzen dat de vorige uitkomst niets betekent.

Beide reacties kunnen door emoties worden beïnvloed. U hoeft daarom niet dezelfde dag een ingrijpende beslissing te nemen. Als de situatie geen onmiddellijke reactie vereist, neem dan even afstand en beoordeel daarna pas wat een goede volgende stap is.

Dat betekent niet dat u uw teleurstelling moet wegstoppen. Breng eerst onder woorden wat u raakt en kijk daarna naar uw strategie. ‘Ik ben boos dat het niet is gelukt’ is iets anders dan ‘het heeft geen zin om het nog eens te proberen’.

Het belangrijkste verschil: Uw gevoel na een mislukking is een begrijpelijke reactie, maar bepaalt op zichzelf niet of een nieuwe poging verstandig is.

Breng in kaart wat er precies misging

Voordat u besluit om door te gaan, moet u weten of het doel, de aanpak of alleen de specifieke poging is mislukt. Die situaties kunnen op elkaar lijken, maar vragen om verschillende beslissingen.

Wat ging er mis?Typische situatieMogelijke volgende stap
De specifieke pogingEen fout in de voorbereiding, timing of uitvoeringOpnieuw proberen met een aanpassing
De aanpakDezelfde aanpak levert herhaaldelijk problemen opDe methode of omstandigheden veranderen
Het doelHet resultaat weegt niet langer op tegen de kosten of andere prioriteitenEen andere koers kiezen of het doel loslaten

Een voorbeeld: als u niet slaagt voor een examen omdat u pas op het laatste moment hebt gestudeerd, hoeft het doel om de opleiding af te maken niet het probleem te zijn. Maar als u na meerdere pogingen merkt dat de opleiding niet meer aansluit bij uw plannen en tijd wegneemt van een belangrijker doel, verandert de vraag. Dan gaat het niet alleen om een betere voorbereiding, maar ook om de vraag of het doel een nieuwe investering waard is.

Vraag uzelf af of er nieuwe redenen zijn om het te proberen

Een nieuwe poging heeft meer kans van slagen als er iets wezenlijks verandert ten opzichte van de vorige keer. Als u onder dezelfde omstandigheden precies hetzelfde wilt doen, is de wens om een andere uitkomst te krijgen misschien niet genoeg.

Beantwoord voordat u opnieuw begint de volgende vragen:

  • Wat weet ik nu dat ik eerder niet wist?
  • Wat ga ik concreet anders doen in mijn voorbereiding of aanpak?
  • Heb ik meer tijd, betere omstandigheden of nieuwe ondersteuning?
  • Zijn er aanwijzingen dat de verandering het belangrijkste probleem kan oplossen?
  • Wat blijft hetzelfde en kan opnieuw tot dezelfde uitkomst leiden?

Als u minstens één wezenlijke verandering kunt benoemen, heeft een nieuwe poging een duidelijkere grond. Kunt u alleen zeggen dat u vastberadener bent, neem dan eerst de tijd om een andere route te zoeken.

Beslisregel: Een nieuwe poging is kansrijker wanneer u niet alleen meer inzet toont, maar ook de omstandigheden, aanpak of voorbereiding verandert.

Maak onderscheid tussen volhouden en doorgaan uit gewoonte

Volhouden betekent dat u bewust blijft werken aan een doel dat nog steeds zinvol is en uw aanpak bijstelt op basis van feedback. Doorgaan uit gewoonte betekent dat u vooral verdergaat omdat u al veel tijd, energie of geld hebt geïnvesteerd.

Eerdere investeringen kunnen uw oordeel vertekenen. Als u een halfjaar aan een project hebt gewerkt, kan het voelen alsof u het ‘moet’ afmaken. Die tijd krijgt u niet terug. De belangrijkere vraag is: zou ik, als ik vandaag opnieuw moest kiezen, nog een maand in deze richting investeren?

Is het antwoord ja, dan kan doorgaan verstandig zijn. Is het antwoord nee, dan is wat u al hebt geïnvesteerd op zichzelf geen goede reden om verder te gaan.

Kijk naar de prijs van een nieuwe poging

Niet elke nieuwe poging kost evenveel. Een korte presentatie opnieuw doen na feedback is iets anders dan nog eens duizenden euro’s investeren in een project dat al meerdere keren is mislukt. Beoordeel daarom niet alleen de kans op succes, maar ook wat doorgaan u kost.

Denk daarbij aan:

  • Tijd: wat u tijdens een nieuwe poging niet kunt doen;
  • Geld: hoeveel extra middelen ervoor nodig zijn;
  • Energie: of de belasting nog vol te houden is;
  • Relaties: of het project langdurige spanningen veroorzaakt;
  • Alternatieven: wat u in plaats daarvan zou kunnen proberen.

Hoe hoger de prijs van een nieuwe poging, hoe concreter de reden moet zijn om aan te nemen dat de uitkomst deze keer anders kan zijn.

Een andere koers kiezen is niet automatisch opgeven

Soms gaat iemand alleen door omdat diegene niet het gevoel wil hebben dat hij of zij heeft opgegeven. Dat speelt vaak bij doelen die verbonden zijn met identiteit, reputatie of verwachtingen van anderen.

Van koers veranderen kan juist een strategische beslissing zijn. U kunt het oorspronkelijke voornemen behouden en de aanpak wijzigen, of ook het doel zelf bijstellen.

Een voorbeeld: iemand wil in een bepaald beroep werken, maar ontdekt na meerdere pogingen dat een verwant vakgebied beter past. Dat hoeft geen capitulatie te zijn. Het kan betekenen dat diegene scherper ziet waar de eigen vaardigheden beter tot hun recht komen en wat meer voldoening geeft.

Veelgemaakte fout: Een andere koers zien als zwakte. Soms laat u juist zien dat u nieuwe informatie serieus neemt en niet alleen uit trots aan een doel vasthoudt.

Pas op dat u niet vooral uw reputatie probeert te herstellen

Na een zichtbare mislukking kan de behoefte sterk zijn om uzelf of anderen meteen te bewijzen dat u het wel kunt. De nieuwe poging draait dan niet meer om het oorspronkelijke doel, maar om het herstellen van uw zelfbeeld.

Die motivatie kan op korte termijn voor extra energie zorgen, maar ook uw oordeel vertroebelen. U kunt een te groot risico nemen, waarschuwingssignalen negeren of hulp afwijzen omdat u wilt laten zien dat u het alleen kunt.

Vraag uzelf daarom af: zou ik deze nieuwe poging nog steeds willen doen als niemand wist dat het eerder was mislukt?

Is het antwoord ja, dan zijn er waarschijnlijk ook persoonlijke redenen om het doel na te streven. Is het antwoord nee, dan draait het op dit moment misschien meer om uw reputatie dan om het project zelf.

Gebruik feedback om te beslissen, niet om uzelf te beoordelen

Als iemand zegt dat u niet bent geslaagd of dat uw aanpak niet werkt, is de verleiding groot om in de verdediging te schieten of de conclusie op te vatten als ‘ik ben niet goed genoeg’. Geen van beide helpt u bepalen wat u nu moet doen.

Probeer liever te achterhalen welk deel van de feedback concreet en bruikbaar is. Stel bijvoorbeeld deze vragen:

  • Wat was volgens u de belangrijkste reden dat het niet werkte?
  • Welk onderdeel zou u bij een volgende poging als eerste veranderen?
  • Wat ging ondanks de uitkomst goed?
  • Ziet u het probleem in de aanpak of in het doel zelf?

Feedback is niet automatisch juist. Ze kan uw blik wel verbreden, vooral als u emotioneel dicht op de uitkomst zit.

Bepaal onder welke voorwaarden u doorgaat

Als u besluit het opnieuw te proberen, betekent dat niet dat u zich voor onbepaalde tijd vastlegt. U kunt vooraf grenzen stellen.

Denk bijvoorbeeld aan deze vragen:

  1. Hoeveel nieuwe pogingen geef ik deze strategie?
  2. Welke vooruitgang is voor mij voldoende?
  3. Welke kosten wil ik niet overschrijden?
  4. Welk signaal betekent dat ik van koers moet veranderen?

Zo voorkomt u dat elke nieuwe mislukking automatisch leidt tot een nog grotere investering, alleen omdat u denkt dat u ‘al te ver bent gegaan’.

Wanneer stoppen een verstandige keuze kan zijn

Een doel loslaten kan verstandig zijn als uw prioriteiten zijn veranderd, de kosten veel hoger zijn dan de mogelijke opbrengst, herhaalde pogingen geen nieuwe inzichten opleveren of blijkt dat het oorspronkelijke doel niet meer bij u past.

Stoppen betekent niet dat de ervaring nutteloos was. U kunt vaardigheden, contacten en inzichten meenemen, en beter weten wat u niet wilt.

Een korte afronding kan helpen. Vraag uzelf af:

  • Wat neem ik mee uit deze ervaring?
  • Wat wil ik niet opnieuw doen?
  • Waar zet ik mijn tijd of middelen voortaan voor in?
  • Wat is mijn eerstvolgende stap?

Zo wordt stoppen geen leeg ‘opgeven’, maar een bewuste keuze om uw energie ergens anders aan te besteden.

Praktische tip: Benoem ook wat er volgt als u besluit te stoppen. De leegte die een oud doel achterlaat, is makkelijker te accepteren als u weet waar u uw aandacht op wilt richten.

Gebruik deze korte toets voordat u het opnieuw probeert

Loop voor een belangrijke beslissing na een mislukking deze vijf vragen langs:

  1. Wil ik nog steeds hetzelfde doel bereiken?
  2. Weet ik concreet wat er de vorige keer niet werkte?
  3. Heb ik een nieuwe aanpak of betere omstandigheden?
  4. Zijn de kosten van een nieuwe poging aanvaardbaar?
  5. Ga ik door vanwege het doel, of vooral uit trots en voor mijn reputatie?

Als de meeste antwoorden ervoor pleiten om door te gaan, kan een nieuwe poging zinvol zijn. Blijft u twijfelen aan het doel, zijn de kosten hoog en verandert er wezenlijk niets aan de aanpak, overweeg dan een andere route.

Veerkracht betekent niet dat u koste wat kost doorgaat. Het betekent ook dat u een moeilijke uitkomst kunt accepteren, ervan leert en vervolgens beslist of volhouden, bijsturen of bewust stoppen de beste keuze is.

Hoe uit dit onderwerp zich bij u? Kies de antwoorden die u het beste beschrijven:

Stel je voor dat je veel moeite in een project hebt gestoken dat uiteindelijk niet is gelukt. Wat doe je als eerste?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je terugkijkt op je eerdere mislukkingen, wat komt er dan als eerste in je op?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Hoe reageert u als iemand dichtbij u zegt dat u in iets niet geslaagd bent?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Stel je voor dat je je grootste mislukking uit je geheugen zou kunnen wissen. Wat zou je doen?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Wanneer je ziet dat iemand anders niet is geslaagd in zijn poging, wat denk je daar dan van?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je een metafoor voor falen zou moeten bedenken, welke zou dat dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je je mislukking een naam zou moeten geven, wat zou het dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Wanneer iets niet lukt, wat is je eerste emotionele impuls?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Als je terug in de tijd kon gaan en één van je mislukkingen kon herstellen, welke zou dat dan zijn?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Wat zou je tegen iemand zeggen die net een grote mislukking heeft ervaren?

Kies het antwoord dat het beste bij u past.

Leer hoe je kunt herstellen van mislukkingen en sterker worden.

Ontvang een evaluatie van uw antwoorden

Vul uw e-mailadres in om een account aan te maken en de test eraan te koppelen. Nadat u alle 10 antwoorden hebt verzonden, tonen we uw evaluatie op de pagina en sturen we u een link per e-mail.

Mogelijk interessant voor u